ήξερες ότι...

Μόλις το 1% των αγροτικών εκτάσεων της Ελλάδας καλλιεργείται με παραδοσιακές ποικιλίες!

Το 95% των τοπικών ποικιλιών σιταριού της Ελλάδας είχε ήδη εξαφανιστεί μέχρι τη δεκαετία του 1980

Αν και έχουν καλλιεργηθεί πάνω από 6.000 φυτικά είδη παγκοσμίως, το 66% της φυτικής παραγωγής σήμερα προέρχεται μόνο από εννιά!

O φυτογενετικός μας πλούτος είναι πηγή ευημερίας για όλους και βάση ενός υγιούς και ανθεκτικού αγροδιατροφικού συστήματος. Το έργο LEMRACE θωρακίζει την αγροτική γενετική κληρονομιά της Λήμνου και έχει ως σκοπό τη διατήρηση και αξιοποίηση των τοπικών ποικιλιών του νησιού.

Το LEMRACE προέρχεται από τις λέξεις LEMNOS (Λήμνος) και LANDRACE (τοπική ποικιλία) και υλοποιείται από το MedINA σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και Φυτογενετικών Πόρων και την Τράπεζα Διατήρησης Γενετικού Υλικού του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ.

Στόχοι του LEMRACE

  • Νέες εγγραφές τοπικών ποικιλιών της Λήμνου στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών
  • Ανάπτυξη τοπικού δικτύου διατηρητών-θεματοφυλάκων των φυτογενετικών πόρων της Λήμνου
  • Δημιουργία μικρής κλίμακας κοινοτικής τράπεζας σπερμάτων
  • Ανάπτυξη πρότυπης βραχείας αλυσίδας προσφοράς «από τον σπόρο στο πιάτο»
  • Ευαισθητοποίηση και ενεργοποίηση της τοπικής κοινότητας, με έμφαση στη νεολαία, μέσα από εκπαιδευτικές δράσεις και ανοιχτές συμμετοχικές εκδηλώσεις

Το έργο «Διατήρηση του φυτογενετικού πλούτου της Λήμνου: τοπικές ποικιλίες για την αειφόρο ανάπτυξη του λημνιακού αγροδιατροφικού συστήματος», προϋπολογισμού 49.750,00 € υλοποιείται από το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο και το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης & Φυτογενετικών Πόρων (ΙΓΒΦΠ) / Τράπεζα Διατήρησης Γενετικού Υλικού (ΤΓΥ) του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού προγράμματος «ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ 2023», του ΑΞΟΝΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ». Το έργο ανήκει στο θεματικό πεδίο «Α.4. Προστασία και Διατήρηση της Βιοποικιλότητας» και χρηματοδοτείται από το Πράσινο Ταμείο.

οι δράσεις μας

Νέες εγγραφές ποικιλιών στον Εθνικό Κατάλογο

Οι τοπικές ποικιλίες αποτελούν ζωντανά θησαυροφυλάκια πολύτιμου γενετικού υλικού, αποτέλεσμα αιώνων επιλογής, διατήρησης και βελτίωσης από γεωργούς, με ιδιαίτερα αγρονομικά και διατροφικά χαρακτηριστικά! Ωστόσο, σήμερα, ως αποτέλεσμα της εντατικοποίησης των γεωργικών πρακτικών, αποτελούν απειλούμενους γενετικούς πόρους οι οποίοι χαρακτηρίζονται από σπουδαία επιστημονική και κοινωνικοοικονομική σημασία.

Βασικός στόχος της δράσης είναι η ένταξη τοπικών ποικιλιών της Λήμνου στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών, ο οποίος αποτελεί τον μοναδικό μέχρι σήμερα θεσμικό τρόπο προστασίας και διάσωσης των φυτογενετικών πόρων στην Ελλάδα! Μέσα από τη δράση θα συνεχιστεί η διαδικασία εγγραφής για τις τοπικές ποικιλίες Λαφύρι 1 και 2, για το Γυφτοφάσουλο αλλά και τον Άφκο, ενώ -παράλληλα- θα κατατεθούν δύο νέοι φάκελοι εγγραφής για τις τοπικές ποικιλίες ντομάτας: τη μακρόστενη ντομάτα Λήμνου και το τοματίνι «μηλούδι»!

Ανάπτυξη και εκπαιδευτική υποστήριξη δικτύου διατηρητών Λήμνου

Απαραίτητη προϋπόθεση για τη διατήρηση των τοπικών ποικιλιών είναι η ύπαρξη των ανθρώπων που τις καλλιεργούν, δηλαδή των αγροτών! Έτσι στόχος του LEMRACE είναι  η δημιουργία ενός μικρού και ευέλικτου δικτύου διατηρητών, οι οποίοι θα αποτελέσουν θεματοφύλακες των πολύτιμων φυτογενετικών πόρων της Λήμνου!

Παράλληλα, για την ενίσχυση των δεξιοτήτων αλλά και την κατάρτιση των αγροτών, θα διοργανωθεί σειρά ειδικών εργαστηρίων σε θέματα ορθής σποροπαραγωγής, αποθήκευσης σπόρων σιτηρών και λαχανικών αλλά και ανάπτυξης μοσχευμάτων και δενδρυλλίων αμυγδαλιάς.

Δημιουργία κοινοτικής τράπεζας σπερμάτων «Κιβωτός Λημνιακών Σπόρων»

Ένα βασικό προαπαιτούμενο για τη διατήρηση και την προώθηση των τοπικών ποικιλιών είναι η ύπαρξη μιας ενιαίας τράπεζας σπόρων, η οποία θα προωθεί τη συλλογή και τη συντήρησή τους επιτρέποντας την πρόσβαση σε κάθε ενδιαφερόμενο αγρότη.

Στόχος, λοιπόν, της δράσης είναι η δημιουργία μιας οργανωτικής δομής σε τοπικό επίπεδο, η οποία θα διευκολύνει τη συστηματική καταγραφή των τοπικών ποικιλιών, την ασφαλή διατήρηση του αναγκαίου πολλαπλασιαστικού υλικού, την ανταλλαγή και τον διαμοιρασμό των σπόρων, παρέχοντας ουσιαστική υποστήριξη στο δίκτυο διατηρητών.

Η κοινοτική αυτή τράπεζα θα δημιουργηθεί στη Μύρινα της Λήμνου, θα είναι σε άμεσο συντονισμό με την Τράπεζα Διατήρησης Γενετικού Υλικού του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, αποτελώντας συμπληρωματική δομή που θα λειτουργεί υπό την καθοδήγησή της.

Ανάπτυξη πρότυπης βραχείας αλυσίδας προσφοράς «από τον σπόρο στο πιάτο»

Οι τοπικές ποικιλίες έχουν ιδιαίτερα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά: Γεύση,  Άρωμα και Θρεπτική αξία, αποτελώντας έτσι βασικό συστατικό σπάνιων και μοναδικών προϊόντων ποιότητας. Έτσι, μέσα από συντονισμένες ενέργειες στο πλαίσιο του έργου LEMRACE, θα πραγματοποιηθεί ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ αγροτών/διατηρητών και εστίασης, στο πλαίσιο της αειφόρου τουριστικής ανάπτυξης. Μαζί με παραγωγούς και μάγειρες του νησιού θα συν-δημιουργήσουμε αλυσίδες αξίας, οι οποίες θα αξιοποιούν τη μοναδικότητα των λημνιακών ποικιλιών! Οι λημνιακές ποικιλίες θα γίνουν η πρώτη ύλη για παραδοσιακά και νέα πιάτα και θα συνοδευτούν με αφηγήσεις/επικοινωνιακό υλικό που θα φέρουν πιο κοντά τον επισκέπτη στην αγροδιατροφική κληρονομιά της Λήμνου.

Περιβαλλοντική εκπαίδευση στα σχολεία

Μέσα από τη δράση, στοχεύουμε στην ευαισθητοποίηση και τη βιωματική εκπαίδευση των μαθητών για τις τοπικές παραδοσιακές ποικιλίες της Λήμνου. Σε αυτό το πλαίσιο θα δημιουργήσουμε έναν λαχανόκηπο στο ΕΠΑΛ Μούδρου με τοπικές ποικιλίες. Σύμμαχοί μας σε αυτήν την προσπάθεια θα είναι τα παιδιά!

Επιπλέον, σε επόμενη βιωματική δράση, θα υλοποιηθεί ένα παιχνίδι «αγροτικού κύκλου τοπικών ποικιλιών» με τη συμμετοχή μικρότερων μαθητών από νηπιαγωγείο του νησιού. Μαζί με τα παιδιά θα ζωγραφίσουμε τον χάρτη της Λήμνου και θα μάθουμε, ακολουθώντας τον αγροτικό κύκλο του έτους, πότε και σε ποια μέρη του νησιού σπέρνεται κάθε τοπική ποικιλία.

Επικοινωνία και διάχυση

Το έργο και τα αποτελέσματα των δράσεων θα επικοινωνηθούν ποικιλοτρόπως τόσο στην τοπική κοινωνία της Λήμνου όσο και σε εθνικό επίπεδο, μέσα από ανοιχτές εκδηλώσεις, προώθηση ενημερωτικού υλικού και τακτικές ενημερώσεις προς τα Μέσα. Παρακολουθήστε τη ροή του δράσεων του έργου στην ενότητα «Νέα»!

η ομάδα
νέα