LEMRACE: Δράση για την αγροδιατροφική κληρονομιά της Λήμνου - Παρόν & Μέλλον
Μετά από δύο χρόνια εντατικών προσπαθειών, το έργο “LEMRACE - Διατήρηση του φυτογενετικού πλούτου της Λήμνου: τοπικές ποικιλίες για την αειφόρο ανάπτυξη του λημνιακού αγροδιατροφικού συστήματος” -μια πρωτοβουλία του MedINA- φτάνει στο τέλος του. Με επίκεντρο την αγροτική γενετική κληρονομιά της Λήμνου και τη διατήρηση των φυτογενετικών της πόρων, το LEMRACE έπαιξε καθοριστικό ρόλο στη διαφύλαξη και προώθηση των τοπικών παραδοσιακών ποικιλιών ως ακρογωνιαίου λίθου της βιώσιμης αγροδιατροφικής ανάπτυξης.
Το Σάββατο 22 Μαρτίου 2025 και ώρα 18:00, στον Πολυχώρο Αποθήκη στη Μύρινα, θα πραγματοποιηθεί η απολογιστική εκδήλωση του LEMRACE, “Δράση για την αγροδιατροφική κληρονομιά της Λήμνου”, με τη συμμετοχή εκπροσώπων από το MedINA και τον ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, οι οποίοι θα αναφερθούν στα αποτελέσματα του έργου και θα συζητήσουν για το μέλλον της αγροδιατροφικής κληρονομιάς της Λήμνου. Στο τέλος της εκδήλωσης θα διαμοιραστούν σπόροι τοπικών ποικιλιών. Δείτε εδώ το αναλυτικό πρόγραμμα της εκδήλωσης.
Κατά τη διάρκεια υλοποίησης του LEMRACE:
- Δημιουργήθηκε η κοινοτική τράπεζα σπόρων “Κιβωτός Λημνιακών Σπόρων”, όπου διατηρούνται 35 τοπικές ποικιλίες, με στόχο τη διάσωση και διάδοση του πλούσιου γενετικού υλικού του νησιού. Παράλληλα, αναπτύχθηκε ένα ευέλικτο δίκτυο 15 διατηρητών ποικιλιών που δρουν σε συντονισμό με την Κιβωτό.
- Κατατέθηκαν δύο νέοι φάκελοι για την ένταξη τοπικών ποικιλιών τομάτας της Λήμνου στον Εθνικό Κατάλογο Ποικιλιών. Πρόκειται για τη μακρόστενη τομάτα Λήμνου, με προτεινόμενη ονομασία "κοκκινόγεια", και το τοματίνι «μηλούδι»!
- Πραγματοποιήθηκαν τρία εργαστήρια κατάρτισης για τις τοπικές ποικιλίες της Λήμνου και τρεις εκπαιδευτικές δράσεις με μαθητές/μαθήτριες και εκπαιδευτικούς, ενισχύοντας τη γνώση για τη διατήρηση, την προώθηση και αξιοποίηση των παραδοσιακών ποικιλιών του νησιού.
- Αναπτύχθηκε η πρότυπη βραχεία αλυσίδα προσφοράς «Από τον σπόρο στο πιάτο» και αξιοποιήθηκαν οι τοπικές ποικιλίες άφκος και ασπρομύτικο φασόλι. Οι εν λόγω ποικιλίες εντάχθηκαν σε γαστρονομικά πιάτα που σερβίρονται σε τρία εστιατόρια της Λήμνου, φέρνοντας κοντά καλλιεργητές του νησιού με ντόπιους σεφ.
Η εκδήλωση είναι ανοιχτή στο κοινό και φιλοδοξεί να φέρει κοντά μέλη της τοπικής κοινότητας της Λήμνου και να ανοίξει τη συζήτηση για το μέλλον στη διαφύλαξη του φυτογενετικού πλούτου του τόπου.
Το έργο «LEMRACE: Διατήρηση του φυτογενετικού πλούτου της Λήμνου: τοπικές ποικιλίες για την αειφόρο ανάπτυξη του λημνιακού αγροδιατροφικού συστήματος», προϋπολογισμού 49.750,00 € υλοποιήθηκε από το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο και το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης & Φυτογενετικών Πόρων (ΙΓΒΦΠ) / Τράπεζα Διατήρησης Γενετικού Υλικού (ΤΓΥ) του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού προγράμματος «ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ 2023», του ΑΞΟΝΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ». Το έργο ανήκει στο θεματικό πεδίο «Α.4. Προστασία και Διατήρηση της Βιοποικιλότητας» και χρηματοδοτήθηκε από το Πράσινο Ταμείο.
Πρώτη επίσκεψη σχολείου στην «Κιβωτό Λημνιακών Σπόρων»
Στην «Κιβωτό Λημνιακών Σπόρων», στη Λήμνο, πραγματοποιήθηκε η πρώτη επίσκεψη μαθητών και μαθητριών της Β’ τάξης του τομέα Γεωπονίας και Τροφίμων του ΕΠΑΛ Μούδρου, με υπεύθυνη καθηγήτρια την κυρία Μαρία Δερβίση. Τους μαθητές υποδέχτηκε η Δανάη Σφακιανού, Γεωπόνος του MedINA και Υπεύθυνη της Τράπεζας Σπόρων.
Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, οι μαθητές και οι μαθήτριες είχαν την ευκαιρία να εξερευνήσουν όρους όπως αυτοί της «Αγροβιοποικιλότητας» και των «Τοπικών Ποικιλιών», να ενημερωθούν για τη σπουδαιότητα της διάσωσης και διάδοσης του πλούσιου γενετικού υλικού του νησιού, αλλά και των γεωργικών πρακτικών που συμβάλλουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας εν γένει.
Τα παιδιά γνώρισαν τους σπόρους 35 τοπικών ποικιλιών που διατηρούνται στην Τράπεζα Σπόρων και με μεγάλη προθυμία πήραν μέρος στη διαδικασία συσκευασίας τους, συμμετέχοντας με αυτό τον τρόπο στην προετοιμασία της επερχόμενης εκδήλωσης για την ολοκλήρωση του έργου LEMRACE. Επιπλέον, παρατήρησαν καρπούς διαφόρων ποικιλιών τομάτας και έμαθαν τον τρόπο με τον οποίο συμπληρώνεται το τεχνικό δελτίο με τα χαρακτηριστικά μιας ποικιλίας για την ένταξή της στον Εθνικό Κατάλογο Καλλιεργούμενων Φυτών. Τέλος, χρησιμοποίησαν τον εξοπλισμό της Τράπεζας για να κατανοήσουν στην πράξη πώς γίνεται ο καθαρισμός των σπόρων και η ξήρανσή τους πριν την αποθήκευση.
Η διαφύλαξη του φυτογενετικού πλούτου της Λήμνου και η θωράκιση της αγροτικής γενετικής της κληρονομιάς δεν αφορά μόνο τις τωρινές γενιές, αλλά και αυτές του μέλλοντος!
Η δημιουργία της «Κιβωτού Λημνιακών Σπόρων» είναι μέρος του έργου του MedINA “LEMRACE: Διατήρηση του φυτογενετικού πλούτου της Λήμνου: τοπικές ποικιλίες για την αειφόρο ανάπτυξη του λημνιακού αγροδιατροφικού συστήματος”, το οποίο υλοποιείται σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης & Φυτογενετικών Πόρων (ΙΓΒΦΠ) του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ και χρηματοδοτείται από το Πράσινο Ταμείο.
Όλη η γεύση της Λήμνου στο πιάτο σας!
Το φαγητό είναι κάτι περισσότερο από τροφή - είναι πολιτισμός και ιστορία. Μια ιστορία που περνάει από γενιά σε γενιά. Στο νησί της Λήμνου, η γη ψιθυρίζει τις δικές της ιστορίες μέσα από τις γεύσεις των παραδοσιακών ποικιλιών της, που καλλιεργούνται με περίσσια φροντίδα εδώ και αιώνες.
Μέσω του έργου LEMRACE στηρίζουμε τις παραδοσιακές γεύσεις, προάγοντας την αγροδιατροφική κληρονομιά του νησιού! Με κεντρικό μήνυμα “Από τον σπόρο στο πιάτο” οι καλλιεργητές της Λήμνου έρχονται κοντά με ντόπιους σεφ που έχουν αξιοποιήσει τις τοπικές ποικιλίες σπόρων, εντάσσοντάς τις σε αυθεντικά γαστρονομικά πιάτα. Στόχος είναι να προωθήσουμε τη χρήση των σπόρων στη σύγχρονη κουζίνα, προωθώντας παράλληλα τη διατήρησή τους και την ένταξή τους στον εθνικό κατάλογο ποικιλιών.
Το ασπρομύτικο φασόλι και ο άφκος, μοναδικές ποικιλίες της Λήμνου, αξιοποιούνται από τα καταστήματα εστίασης και αναδεικνύονται μέσα από νόστιμες συνταγές, αποκτώντας έτσι προστιθέμενη αξία!
Για την περαιτέρω προβολή των εν λόγω καλλιεργειών, στο πλαίσιο του έργου, δημιουργήθηκε ένα προωθητικό φυλλάδιο για την αγροδιατροφική κληρονομιά της Λήμνου και τοποθετήθηκε σε τρία τοπικά εστιατόρια, τα οποία φιλοξενούν στο μενού τους συνταγές με τοπικές ποικιλίες. Συγκεκριμένα, το φυλλάδιο συνοδεύει τους καταλόγους των εστιατορίων Εννοια ποχ’ς στο χωριό Λύχνα, Η παλιά μας γειτονιά στο χωριό Σαρδές και το Φλωμάρι στην παραλία Γομάτι.
Μπορείτε να δείτε το φυλλάδιο εδώ.
Αγκαλιάζοντας αυτές τις τοπικές ποικιλίες και γεύσεις, η κοινωνία της Λήμνου συμβάλλει στην αναβίωσή τους διασφαλίζοντας ότι θα παραμείνουν ζωτικό μέρος της διατροφικής κληρονομιάς του τόπου.
Το έργο «Διατήρηση του φυτογενετικού πλούτου της Λήμνου: τοπικές ποικιλίες για την αειφόρο ανάπτυξη του λημνιακού αγροδιατροφικού συστήματος», προϋπολογισμού 49.750,00 € υλοποιείται από το Μεσογειακό Ινστιτούτο για τη Φύση και τον Άνθρωπο και το Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης & Φυτογενετικών Πόρων (ΙΓΒΦΠ) / Τράπεζα Διατήρησης Γενετικού Υλικού (ΤΓΥ) του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ στο πλαίσιο του χρηματοδοτικού προγράμματος «ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ 2023», του ΑΞΟΝΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 4: «ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΟΛΙΤΕΣ». Το έργο ανήκει στο θεματικό πεδίο «Α.4. Προστασία και Διατήρηση της Βιοποικιλότητας» και χρηματοδοτείται από το Πράσινο Ταμείο.
Φωτογραφία: Μανιτάρια με ασπρομύτικο φασόλι πιάζ